εργασία και επισφάλεια
Η επικράτηση του νεοφιλελευθερισμού ως μοντέλου διαχείρισης της οικονομίας σήμανε μια σειρά από οπισθοχωρήσεις και ανατροπές αναφορικά με τα δικαιώματα του κόσμου της εργασίας. Η σταδιακή απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων με το πρόσχημα της μείωσης της ανεργίας, η οποία τα τελευταία χρόνια κορυφώνεται, διαμορφώνει ένα πολύ δυσμενές πλαίσιο για τους εργαζόμενους και τις εργαζόμενες.
Το εργατικό κίνημα στην Ευρώπη και την Ελλάδα αντιμετωπίζει την πρόκληση των αλλαγών στο επίπεδο των εργασιακών σχέσεων με επίκεντρο το ζήτημα της επισφαλούς εργασίας. Μερική απασχόληση, ενοικίαση εργαζομένων, συμβάσεις έργου, συμβάσεις ορισμένου χρόνου, μπλοκάκια παροχής υπηρεσιών που υποκρύπτουν σχέση εξαρτημένης εργασίας, προγράμματα stage, αδήλωτη, άτυπη εργασία είναι μια σειρά από τις «ευέλικτες» μορφές απασχόλησης οι οποίες «εξασφαλίζουν» περιορισμένη αμοιβή σε σχέση με την πλήρη απασχόληση, σαφώς μειωμένα εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα, εντατικοποίηση της εργασίας, πρόβλημα συνταξιοδότησης και μια σειρά άλλες δυσμενείς επιπτώσεις για τους εργαζόμενους και τις εργαζόμενες.
Σε ό, τι αφορά τις γυναίκες, η παραπάνω κατάσταση έρχεται να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά σε ένα ήδη δυσμενέστερο σχετικά με τους άνδρες εργαζόμενους, εργασιακό τοπίο, αφού οι γυναίκες αντιμετωπίζονταν και συνεχίζονται να αντιμετωπίζονται ως εργατικό δυναμικό «δεύτερης κατηγορίας».
Στην Ευρώπη (αλλά και την Ελλάδα) του 2008, εξακολουθεί να υπάρχει ο διαχωρισμός γυναικείων και ανδρικών επαγγελμάτων, με την ταυτόχρονη υποβάθμιση των λεγομένων γυναικείων. Οι γυναίκες κυριαρχούν στα επαγγέλματα γραφείου (γραμματείς, υπάλληλοι γραφείου σε ποσοστό 69%), στις υπηρεσίες και τις πωλήσεις (58%) ενώ οι άντρες καταλαμβάνουν τους χώρους διοίκησης (ποσοστό 71% έναντι 29% για τις γυναίκες). Μειωμένη παραμένει στην Ευρώπη του 2008 και η δυνατότητα ιεραρχικής ανέλιξης αφού ακόμα και σε επαγγέλματα που γυναικοκρατούνται οι θέσεις ευθύνης ανήκουν σε συντριπτική πλειοψηφία στους άντρες( π.χ στην εκπαίδευση). Τα στοιχεία δεν αφήνουν περιθώρια αμφιβολίας: Το μέσο ποσοστό εργαζομένων που η άμεσα προϊστάμενή του είναι γυναίκα στην Ευρώπη είναι 25%!Τέλος αντίστοιχες ανισότητες παρατηρούνται και στο ύψος του μισθού.
Σε αυτό το άνισο για τις γυναίκες τοπίο έρχεται να προστεθεί και η διαπίστωση ότι οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης είναι «γένους θηλυκού» και προορίζονται κυρίως για τις γυναίκες. Τα στατιστικά στοιχεία είναι αμείλικτα και δεν αφήνουν περιθώρια για παρερμηνείες: Περίπου 32,6% των ευρωπαίων γυναικών εργάζονται με μειωμένο ωράριο, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τους άντρες δεν ξεπερνά το 7,5%! Στην Ελλάδα το 69% των μερικώς απασχολούμενων είναι γυναίκες! Τομείς εργασίας στους οποίους η ευελιξία των σχέσεων εργασίας παρουσιάζει σαρωτική άνοδο είναι οι λεγόμενοι γυναικείοι.
Είναι τυχαία αυτή η διαπίστωση, αυτή η εμπεδωμένη πραγματικότητα, που ορίζει τις γυναίκες ως τις πιο επισφαλώς εργαζόμενες και συνεπώς τις πιο χαμηλόμισθες, με τα λιγότερα εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα, στο περιθώριο οποιασδήποτε επαγγελματικής ανέλιξης; Δυστυχώς όχι. Οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης, ως μοντέλο απασχόλησης για τη γυναίκα, παρουσιάζεται ως ο τρόπος συμφιλίωσης της οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής, καθώς έτσι δίνεται στη γυναίκα η δυνατότητα να συνδυάζει την μισθωτή εργασία με την ανατροφή των παιδιών και την φροντίδα συνολικά της οικογένειας.
Το νεοφιλελεύθερο μοντέλο, στην προσπάθεια εξάλειψης οποιασδήποτε μορφής κόστους δηλαδή εμποδίου στην συσσώρευση κερδών, χρησιμοποιεί με τον καλύτερο τρόπο τις παραδοσιακές αντιλήψεις, τους κοινωνικούς ρόλους των δύο φύλων, την πατριαρχία για να το πετύχει. Το κόστος των κοινωνικών υποδομών, του συστήματος υγείας, των βρεφονηπιακών δομών, το κόστος των γονεϊκών αδειών, των κοινωνικών επιδομάτων θα το πληρώσει η γυναίκα, όλες εμείς, αφού έτσι κι αλλιώς η εργασία μας μόνο συμπληρωματική είναι στο ένα και κύριο καθήκον που καλούμαστε να επιτελέσουμε: να φροντίζουμε παιδιά, σύζυγο, αρρώστους και ηλικιωμένους. Γιατί είμαστε εμείς, οι γυναίκες, που πάντα η παρουσία μας στον εργασιακό χώρο, τίθεται υπό ερώτηση και που η εργασία μας, αν και αναγκαία, υποτιμάται συστηματικά. Γιατί η ζωή μας διαμορφώνεται, ορίζεται πάντα σε σχέση και μεγάλη εξάρτηση από τον «άλλο», τον σύζυγο.
Σήμερα διαμορφώνεται μια ιστορικής σημασίας ευκαιρία να ανατρέψουμε αυτό το μίζερο και ζοφερό τοπίο. Σήμερα που ο νεοφιλελευθερισμός βρίσκεται σε κρίση, που τίθεται σε αμφισβήτηση αυτό το μοντέλο διαχείρισης της οικονομίας αλλά και της κοινωνίας, η αριστερά μπορεί και πρέπει να αναδείξει το δρόμο της ανατροπής, τον δρόμο για μια άλλη κοινωνία. Σε αυτή τη συγκυρία καλείται ο ΣΥΡΙΖΑ, να διαμορφώσει εκείνο το ριζοσπαστικό πρόγραμμα που θα το χρησιμοποιήσει για να στηρίξει αγώνες, να διαμορφώσει κοινωνικές συμμαχίες και να πετύχει νίκες. Σε αυτό το πρόγραμμα θέλουμε να συμβάλει και το δίκτυο γυναικών με την πανελλαδική του σύσκεψη, διαμορφώνοντας, αναδεικνύοντας αιτήματα για τις γυναίκες εργαζόμενες που είναι το μισό του κόσμου τις εργασίας, που είναι το μισό της κοινωνίας.
Αιτήματα:
- Κατάργηση όλων των νόμων που προωθούν την εργασιακή επισφάλεια.
- Κάθε νέα θέση απασχόλησης να θεμελιώνεται σε συμβάσεις αορίστου χρόνου πλήρους απασχόλησης.
- Κατάργηση της μερικής απασχόλησης, των συμβάσεων και της ανασφάλιστης εργασίας με προβλέψεις που θα ενσωματωθούν στην εργατική νομοθεσία.
- Κατάργηση της ενοικίασης εργαζομένων.
- Μισθολογική ισότητα σε όλους τους τομείς. Πρόγραμμα εξίσωσης μέσα σε μια πενταετία των αμοιβών για ίση εργασία και αντίστοιχη εξειδίκευση.
- Διατήρηση του ορίου συνταξιοδότησης για τις γυναίκες
- Πρόγραμμα μείωσης των ορίων ηλικίας των ανδρών προκειμένου για εξίσωση του ορίου συνταξιοδότηση προς τα κάτω.
- Γονεϊκές άδειες δύο ετών τόσο για τον ιδιωτικό όσο και για το δημόσιο τομέα.
